Dier en taal

 

Honden blaffen in Nederland hetzelfde als in Spanje. Hanen in Duitsland kraaien hetzelfde deuntje als in Engeland. Ieder mens hoort hetzelfde, toch zegt een Duitser die een haan nadoet ‘kikeriki’ en een Engelsman ‘cock-a-doodle-do’. Hoe komt dat?

Alle mensen over de hele wereld horen dezelfde geluiden. Toch praten ze op een andere manier, met andere klanken. Iedere taal heeft zijn eigen verzameling klanken. Daarmee proberen mensen zich niet alleen verstaanbaar te maken, ook imiteren we er dieren mee. Een Nederlander zal beweren dat een haan "kukeleku" zegt. Hij probeert met het uitspreken van dit woord een haan na te doen en net zo te klinken. Datzelfde probeert een Engelsman met zijn "cock-a-doodle-do". Toch klinkt het allebei net even anders.

Woorden als "kukeleku" en "woef" zijn gebaseerd op het nabootsen van natuurlijke geluiden. Deze klanknabootsende woorden heten onomatopeeën. Naast nabootsingen van dierengeluiden zijn er ook nog andere onomatopeeën, zoals "tik tak" voor het geluid van een klok of het werkwoord "grommen". Sommige diernamen zijn ook onomatopeeën. Denk maar aan de Oehoe, Koekoek of de Kievit. Deze vogels hebben hun naam te danken aan het geluid dat ze maken.
Er bestaat een oneindig aantal geluiden in de natuur, maar ons alfabet bestaat maar uit 26 letters. Andere talen kunnen een alfabet hebben met enkele letters meer of minder, maar bijna allemaal hebben ze er ongeveer 20. Uit al deze letters kunnen we ongeveer 50 tot 100 klanken maken die we gebruiken om te praten. Dit is niet erg veel in vergelijking met de hoeveelheid geluiden die er bestaan. Kunnen we met dit kleine aantal klanken alle geluiden die er bestaan nadoen?

Dieren maken klanken die wij met onze spraak niet na kunnen doen. Een haan maakt bij het kraaien geen gebruik van de spraak klanken "k" of "u". Sterker nog, hij gebruikt helemaal geen klanken die wij bij het spreken gebruiken. Ook het woord "koekoek" is een vertaling van de mens voor het geluid dat de vogel maakt. In werkelijkheid maakt de vogel een soort "oe-oe" geluid.

Waf-waf / Woef-woef
Miauw
Kukeleku

Haw haw
Arabië
Miau!
België
Kokeriko
Esperanto
Wang wang
China
Mi-aow
Engeland
Kikeriki
Duitsland
Vov
Denemarken
Miaou
Frankrijk
Kykliky
Denemarken
Wuff wuff
Duitsland
Viaou
Griekenland
Cock-a-doodle-doo
Engeland
Bow-wow, ruff ruff
Engeland
Gnau
Italië
Kukko kiekuu
Finland
Hau hau /vuh vuh
Finland
Njau
Noorwegen
Cocorico
Frankrijk
Ouah-ouah
Frankrijk
Miau
Oostenrijk
Kukuruku
Indonesië
Gav
Griekenland
Mrýka
Rusland
Chichirichi
Italië
Vau-vau
Hongarije
Mnou
Slowakije
Kuckeliku
Zweden
Gonggong
Indonesië
Miau
Spanje
Kykeliky
Noorwegen
Bau-bau
Italië
Míá
IJsland
Kukuriko
Polen
Wanwan/kyankyan
Japan
Jama
Zweden
Cucurucu
Portugal
Voff/vov-vov
Noorwegen
Miao
Zwitserland
Kykapeky
Rusland
Hau hau
Polen
 
Quiquiriqui
Spanje
Au au au (nasaal)
Portugal
     
Gav-gav
Rusland
 
 
Guau-guau
Spanje
 
 
Hav, hav
Turkije
 
 
Vov vov
Zweden